Bez znieczulenia

Przygnębiający obraz polskiej rzeczywistości politycznej i społecznej drugiej połowy lat 70., a
zarazem krytyczna diagnoza postaw w czasie nieufności i opresji ze strony systemu. Z
kolejnej dziennikarskiej wyprawy do Polski wraca popularny reporter – wzorowany na postaci
Ryszarda Kapuścińskiego. Z zaskoczeniem przyjmuje, że staje się – bez żadnego
wyjaśnienia – obiektem zorganizowanej nagonki. W pracy zostaje zaszczuty przez
młodszego kolegę, w środowisku oskarżany jest o koniunkturalizm i oportunizm, w domu
żona składa pozew o rozwód. Dotychczas człowiek sukcesu, nagle opuszczony przez
wszystkich, postawiony jest w sytuacji Kafkowskiej, tracąc wiarę w jakiekolwiek wartości, a
nawet sens życia.
Znakomita interpretacja Zbigniewa Zapasiewicza nadała postaci Jerzego tragizm, ale także
pewną niejednoznaczność. Bohater niegdyś korzystał z benefitów systemu, który najpierw
niewidzialnym mechanizmem dopuszczał do apanaży, by bez zapowiedzi bezwzględnie
niszczyć dawnych luminarzy. Mało który film tak brutalnie pokazał mechanizm
komunistycznego totalitaryzmu, aparat hipokryzji, oportunizmu, środowiskowej zawiści,
promocji miernot i kuszenia awansem. Niewiele też filmów okazało się tak profetycznych i
wciąż aktualnych, opisując świat degradacji wartości, uprzedmiotowienia ludzi, kłamstwa i
manipulacji.